Wat houdt High Dosage Tutoring in?

Weinig onderwijsinterventies creëren aantoonbare resultaten voor de meest kwetsbare jongeren in onze samenleving. Recent onderzoek van de University of Chicago naar High Dosage Tutoring van SAGA Innovations [1] heeft echter aangetoond dat er meetbare resultaten behaald kunnen worden met kansarme scholieren in het voortgezet onderwijs die jaren achterstand hebben op hun leeftijdsgenoten in wiskunde en andere vakken [2]. Het is niet te laat voor deze leerlingen.

De resultaten in de Verenigde Staten zijn indrukwekkend te noemen. Met behulp van SAGA High Dosage Tutoring hebben leerlingen één en soms twee jaar wiskundeachterstand ingehaald in één schooljaar. De vooruitgang betrof niet alleen de resultaten van de gestandaardiseerde wiskundetoets maar ook meer parate kennis tijdens de reguliere wiskundeles. Het gemiddelde cijfer (Grade Point Average, GPA) van de interventiegroep met tutoring nam met 0.58 toe op een schaal van 1 tot 4. Dit is een aanzienlijke groei vergeleken bij het gemiddelde GPA voor wiskunde van 1.77 van de controlegroep. Daarnaast werd de kans dat leerlingen zakten voor wiskunde gehalveerd. De algehele werkhouding op school verbeterde en de kans dat leerlingen hun middelbareschooldiploma zouden halen werd met meer dan vijftig procent vergroot [3]. Ook reduceerde de tutoring de kans dat leerlingen voor andere vakken zakten met een kwart. Dit geeft aan dat de leerlingen door tutoring niet alleen beter worden voorbereid op de toets, maar ook gemotiveerder zijn om te werken op school en vaardigheden ontwikkelen die breder inzetbaar zijn. Recent werd in de VS dan ook High Dosage Tutoring als nummer 1 onderwijsinterventie voor politiek beleid in 2018 genoemd [4]. Ook heeft inmiddels de Universiteit van Amsterdam bij ons eerste HDT-project op een middelbare school in Amsterdam Nieuw West aangetoond dat leerlingen enorm vooruit kunnen gaan in een korte tijd. De resultaten bleken sterk significant. In 5 maanden tijd haalden vmbo-basis leerlingen 71% van hun leerachterstand in ten opzichte van 1F-niveau, tegenover 17% van de leerlingen in de controlegroep op een Taalloze rekentoets. Ook op de Talige rekentoets haalden zij een enorm groot deel van hun achterstand in. Hun niveau wat betreft taal veranderde niet. Meer informatie over de onderzoeksresultaten vindt u op de website van the Scalable Education Programs Partnership van de UvA: www.uva.nl/sepp. Het is dus niet ‘te laat’ voor leerlingen in het voortgezet onderwijs om hun achterstanden in te halen.

Op basis van een randomized control trial (RCT) van een High Dosage Tutoring interventie in Chicago – maar ook door de successen in Boston, Houston en New York – hebben toonaangevende onderzoekers van onder andere de University of Chicago voorgesteld de aanpak op te schalen in de Verenigde Staten. Dit voorstel kan leiden tot een landelijke aanpak in de V.S. om voor alle leerlingen die (meer dan) twee jaar achterlopen in wiskunde deze tutoring interventie te faciliteren.

De HDT-aanpak van TBLI is gebaseerd op die van SAGA Innovations Wat de specifieke aanpak van SAGA Innovations succesvol maakt in tegenstelling tot de meeste andere vormen van tutoring, bijles en naschoolse programmering is de integrale aanpak van de leerling, de school, de tutoren en de ouders/verzorgers in deze interventie. Deze verschillende onderdelen kunnen niet los van elkaar worden gezien. Ieder onderdeel kan weer opgesplist worden in een reeks praktijken en handelingen. Mede hierdoor waarschuwt SAGA Innovations voor het belang van denken in enkelvoudige ‘silver bullet’ oplossingen. Liever benadrukken zij ‘one hundred 1% solution’ die allemaal met elkaar een geheel vormen.


Wat de specifieke aanpak van HDT dus succesvol maakt in tegenstelling tot de meeste andere vormen van tutoring, bijles en naschoolse programmering is de integrale aanpak van de leerling, de school, de tutoren en de ouders/verzorgers in deze interventie. Die aanpak heeft een aantal kenmerken:

1. Vaste tutor-tutee samenstelling

Tutoren zijn gedurende een heel jaar gekoppeld aan een vast aantal tutees (leerlingen). Elke leerling heeft dus ‘zijn’ of ‘haar’ tutor. De tutor en de tutee krijgen de kans om een persoonlijke band op te bouwen, waarbij de tutoren ook fungeren als rolmodellen in het geven van respect en bouwen door middel van ‘tough love’ een positieve relatie met de kinderen op. Deze persoonlijke band geeft ruimte om de leerling op sociaal-emotioneel gebied te ondersteunen. De leerlingen zijn aan elkaar gekoppeld in vaste tweetallen. De leerlingen worden in dit duo gestimuleerd samen te werken en elkaar te ondersteunen in het rekenen.

2. Een schooljaar lang elke dag tutoring, geïntegreerd in de reguliere schooldag

High Dosage Tutoring kan gezien worden als een aanvullende versterking van de reguliere klassikale instructie. Elke leerling heeft elke dag een lesuur tutoring tijdens de reguliere schooldag in de daarvoor ingeroosterde uren waarin één-op-twee wordt geoefend met wiskunde. De tutoring vindt dus tijdens schooltijd plaats waardoor de leerling het leren als integraal onderdeel van het vak wiskunde en de schooldag beschouwt. Daarin onderscheidt High Dosage Tutoring zich van vele andere typen bijles die meestal na schooltijd en buiten de school plaatsvinden.

3. Een lesuur per dag geconcentreerd onderwijs op maat

Tijdens het tutor-uur (45 tot 60 minuten) krijgt elke leerling onderwijs op maat. Door de één-op-twee constructie zijn er weinig tot geen onderbrekingen door peerdynamiek of ordeproblemen. De tutor kan een leerling helpen met wiskundetheorie die vereist zijn om de klassikale instructie van de reguliere wiskundedocent te begrijpen. Elk tutor is er vooral om de tutees aan het werk krijgen en een band met hen op te bouwen. Daardoor kan de leerling beter meekomen in de reguliere wiskundeles en raakt men gemotiveerder. De tutoren zorgen ervoor dat de leerlingen meer zelfvertrouwen krijgen in rekenen, o.a. door hen aan te moedigen om nieuwe uitdagingen aan te gaan, succesmomenten te creëren en te benadrukken dat we van fouten kunnen leren. Het doel is om een ‘Growth Mindset’ te stimuleren waarbij men er vanuit gaat dat als men zich hard genoeg inzet, er betere prestaties kunnen worden behaald.

4. Vast tutorlokaal en vaste lesstructuur

Tutoring vindt plaats in een vast tutorlokaal met een speciale inrichting van het lokaal: groepjes met drie tafels waaraan één tutor twee leerlingen kan begeleiden. Op elke tafel ligt minstens één whiteboard met bijbehorende stiften die interactief gebruikt kunnen worden door de tutor en de tutee om de sommen te oefenen.

De tutorles kent ook een vaste lesstructuur zodat leerlingen weten wat er van hen verwacht wordt en de tutoren het leerproces van de leerlingen zo goed mogelijk kunnen volgen. De les begint met een korte concentratieoefening om de leerlingen rust te geven en weer te laten focussen op het rekenwerk. De rekenles begint en eindigt met het (drie minuten lang) in stilte maken van opdrachten op de whiteboards. De opdrachten aan het begin van de les (de ‘Ready To Go’) zijn er zodat de tutor kan zien wat het instapniveau is van de leerling. De opdrachten aan het eind van de les, in het Engels ‘Ticket To Leave’ genoemd, worden door de tutoren gebruikt om te beoordelen hoever de tutees zijn in hun rekenen-wiskundevaardigheden. De resultaten van deze gemaakte sommen gebruiken zij om de volgende lessen op maat te maken.

5. De tutoren

Maatschappelijk betrokken en hoogopgeleide mensen committeren zich minimaal voor een jaar lang aan de tutoringinterventie om de kansen van leerlingen te optimaliseren. Door de gedeelde motivatie ontstaat er een hechte teamcultuur waarin men elkaar ondersteunt, kritisch is en iedereen vanuit zijn of haar eigen invalshoek het project naar een hoger niveau tilt. Tutoren hoeven geen didactische en/of pedagogische achtergrond te hebben, maar wel bereidwillig zijn om zich steeds verder te ontwikkelen binnen de benadering van HDT. Verder dienen zij een rekentoets af te leggen op 2-F-niveau. De tutoren ontvangen een doorlopende training omdat continue feedback een grote plaats inneemt binnen het project. Dit wordt gedaan aan de hand van wekelijkse lange observaties en dagelijkse fly-by’s (korte observaties) door de Site-Director. Daarnaast ontvangen de tutoren voorafgaand aan de start een tweeweeks intensieve training van de Site-Director. De kennis en vaardigheden uit deze training worden gedurende het jaar opgefrist en uitgebreid. Er is wekelijks gezamenlijke lesvoorbereidingstijd en intervisie. Uiteraard is het ook belangrijk dat tutoren in staat zijn om een sterke vertrouwensband op te bouwen met leerlingen en hun ouders, om zo een veilige leeromgeving en sterk pedagogisch partnerschap te creëren.

6. De Site-Director en contact met schoolpersoneel

De Site-Director observeert, loopt langs de tafels en ondersteunt de tutoren tijdens het lesuur en tijdens de voorbereidingen. De Site-Director fungeert als een pragmatische, op ieder detail lettende ‘hands on’ probleemoplosser en heeft te allen tijde zicht op de processen tijdens het tutor-uur. Door continue feedback aan de tutoren te geven creëert de fulltime Site-Director de noodzakelijke focus en een leercultuur onder de tutoren. Hiermee helpt de site-director de tutoren eventuele gedragsproblemen aan te pakken, didactische vaardigheden uit te breiden en ontwikkelen de tutoren zich in hun werk op professioneel en persoonlijk vlak. Het streven is om de kwaliteit en effectiviteit van elke les te waarborgen. Daarnaast onderhoudt de Site-Director contact met de school en de leerkrachten om informatie uit te wisselen over de leerlingen, elkaar op de hoogte te houden van de rekenprestaties van de leerling en om de rekenstof af te kunnen stemmen. Dit vraagt dus ook om commitment en betrokkenheid vanuit het schoolpersoneel.

7. Wekelijks telefonisch contact met de ouders/verzorgers

Een heel belangrijk onderdeel van deze benadering is dat er tussen docenten, tutoren, ouders en leerlingen sterke en duurzame relaties worden opgebouwd. De tutoren onderhouden op proactieve wijze een relatie met de ouders/verzorgers van de leerlingen. Dit doen zij door minstens één keer per week telefonisch contact op te nemen met de ouders om hen op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen tijdens de tutoring, op zowel rekengebied, werkhouding en het sociaal-emotioneel welbevinden. Daarnaast worden er bijeenkomsten georganiseerd voor ouders/verzorgers zoals inlooplessen en interactieve ouderavonden. 

Elke tutor begeleidt ongeveer 10-14 leerlingen, waardoor de tutor in tegenstelling tot de reguliere leerkracht meer tijd heeft om regelmatig contact met ouders/verzorgers te onderhouden. Deze aanpak geeft ouders/verzorgers de mogelijkheid om meer betrokken te zijn bij het leerproces van hun kinderen. Hierbij staat positieve feedback over de leerling en samenwerking voor de optimale ondersteuning van de leerling centraal. Dankzij de investering in een goede relatie met ouders kunnen tutoren de ouders ook inschakelen als er motivatie- of gedragsproblemen ontstaan. HDT levert daardoor naast vooruitgang in leerprestaties ook positieve relaties, structuur en meer zelfvertrouwen op. Ook voor het contact met de ouders is er een samenwerking met de leerkrachten.

8. Werken aan een Growth Mindset middels rekenen

“In Nederland zijn leerlingen ten opzichte van leerlingen in andere landen niet sterk gemotiveerd voor zowel inhoud van als lessen in rekenen/wiskunde.”[5]  Veel leerlingen in Nederland, maar zeker achterstandsleerlingen, zien rekenen vaak als struikelblok. Ze hebben de hoop opgegeven om goed te kunnen leren rekenen en zien het nut en plezier er niet meer van in.  Hierdoor is hun motivatie voor rekenen vaak laag. Omdat rekenen juist bij uitstek het vak is waar iedereen zich door veel oefening in kan ontwikkelen, gebruiken we rekenen als middel om leerlingen in te laten zien dat het mogelijk is wel te groeien als je maar hard je best doet. We stimuleren de leerlingen in doorzettingsvermogen, laten zien dat fouten maken juist goed is omdat je daarvan leert en benoemen de kleine succesmomenten in het leerproces. Ook koppelen we rekenen zoveel mogelijk aan hun leefwereld om het nut en plezier van rekenen meer in te laten zien. Tutoren streven er naar de leerlingen het gevoel te geven dat ze in hen geloven en hopen uiteindelijk dat de leerlingen ook meer in zichzelf gaan geloven. We proberen hiermee hun vaak ‘Fixed Mindset’ te doorbreken en om te zetten naar een ‘Growth Mindset’.

 

[1] www.sagainnovations.org
[2] Hamilton Project informatie
[3] CNN ‘Why half of urban kids drop out’.
[4] 7 Great Education Policy Ideas for Progressives in 2018.
[5] SLO: Positionering rekenen/wiskunde in Nederland.